DMARC Fail dù SPF và DKIM Pass: Nguyên nhân và cách xử lý

Lê Khắc Thịnh Lê Khắc Thịnh
Chia sẻ bài viết

DMARC Fail dù SPF và DKIM Pass có thể khiến email hợp lệ bị xử lý bất lợi, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận người nhận và hiệu quả gửi email. Lỗi này dễ gây khó hiểu vì SPF và DKIM riêng lẻ vẫn hiển thị trạng thái Pass. Nguyên nhân thường nằm ở việc tên miền xác thực chưa alignment với tên miền trong From.

Bài viết sẽ giúp bạn xác định đúng nguyên nhân, đọc header và xử lý DMARC Fail theo từng bước.

Vì sao DMARC vẫn Fail khi SPF và DKIM đều Pass?

Trong hoạt động email marketing, doanh nghiệp có thể dùng một nền tảng gửi thư nhưng hiển thị địa chỉ người gửi thuộc tên miền riêng. Vì vậy, email thường chứa nhiều tên miền có vai trò khác nhau, và trạng thái Pass cần được đọc cùng tên miền mà kết quả đó xác thực.

SPF và DKIM Pass chưa đủ nếu thiếu alignment

Khi tìm hiểu DMARC là gì, doanh nghiệp cần nắm một nguyên tắc: DMARC yêu cầu ít nhất một cơ chế xác thực vừa Pass, vừa có tên miền phù hợp với tên miền trong trường From.

Sự phù hợp này được gọi là alignment, tức sự căn chỉnh tên miền. SPF có thể Pass cho tên miền của nhà cung cấp gửi thư, còn DKIM có thể Pass cho một tên miền ký khác; hai kết quả đó chưa chứng minh tên miền hiển thị trong From được xác thực. Điều kiện cốt lõi có thể diễn đạt như sau:

DMARC Pass =

(SPF Pass và SPF alignment đạt)

HOẶC

(DKIM Pass và DKIM alignment đạt)

Như vậy, DMARC không bắt buộc cả hai nhánh cùng đạt. Tuy nhiên, một kết quả Pass không có alignment sẽ không giúp nhánh đó đáp ứng DMARC.

SPF đang xác thực tên miền khác với tên miền trong From

SPF thường kiểm tra tên miền của địa chỉ MAIL FROM trong phiên SMTP. Địa chỉ này còn được gọi là envelope sender và thường được phản ánh qua Return-Path sau khi thư được chuyển phát. Đây không nhất thiết là địa chỉ mà người nhận nhìn thấy trong trường From.

Ví dụ, email hiển thị người gửi là news@brand.example, nhưng hệ thống dùng bounce@mailer.example.net làm địa chỉ nhận thư trả lại. SPF có thể xác nhận máy chủ được phép gửi cho mailer.example.net, trong khi tên miền đó không alignment với brand.example.

Trong trường hợp này, việc thêm cơ chế include vào SPF của brand.example có thể không giải quyết đúng lỗi. Đội kỹ thuật cần xác định tên miền thực sự được kiểm tra trước khi thay đổi DNS.

DKIM Pass cho tên miền ký của nhà cung cấp

DKIM sử dụng chữ ký số để xác thực thư; tham số d= trong DKIM-Signature xác định tên miền ký. Một chữ ký hợp lệ có thể thuộc tên miền nhà cung cấp thay vì tên miền doanh nghiệp.

Ví dụ, email có From: news@brand.example nhưng chữ ký sử dụng d=sender.example.net. Kết quả DKIM Pass cho thấy chữ ký đó được xác minh thành công, nhưng nhánh DKIM vẫn không alignment với tên miền trong From.

Khi kiểm tra cấu hình DKIM, đội kỹ thuật cần xem cả tên miền ký thực tế. Nếu email có nhiều chữ ký, một chữ ký của doanh nghiệp bị Fail và một chữ ký của nhà cung cấp Pass vẫn có thể khiến DMARC Fail khi SPF cũng không đáp ứng alignment.

Chế độ strict khiến tên miền con không còn đủ điều kiện

Alignment có hai chế độ chính. Chế độ relaxed cho phép các tên miền có cùng Organizational Domain phù hợp với nhau, còn chế độ strict yêu cầu tên miền trùng khớp hoàn toàn. Ví dụ, news.example.com và bounce.example.com có thể alignment theo relaxed vì cùng thuộc example.com. Tuy nhiên, hai tên miền này không trùng hoàn toàn nên không đáp ứng strict.

Chủ tên miền điều khiển chế độ bằng aspf cho SPF và adkim cho DKIM. Khi doanh nghiệp chuyển sang aspf=s hoặc adkim=s, cấu hình từng đạt theo relaxed có thể không còn đạt theo strict. Vì vậy, đội vận hành cần đối chiếu chế độ đang áp dụng với cấu trúc tên miền thực tế. Việc chỉ nhìn thấy cùng tên thương hiệu trong các tên miền không đủ để kết luận alignment đạt.

DMARC Fail dù SPF và DKIM Pass - hình minh họa 2

Doanh nghiệp kiểm tra và xử lý DMARC Fail theo trình tự nào?

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ một email bị lỗi cụ thể. Kết quả kiểm tra DNS hiện tại chỉ phản ánh cấu hình đang công bố, còn header giúp xác định điều đã xảy ra với email tại điểm nhận.

Bước 1: Đội vận hành lấy header gốc từ hộp thư đích

Người kiểm tra cần mở chức năng xem nguồn thư hoặc header đầy đủ tại hộp thư nhận. Một ảnh chụp thông báo “SPF Pass” trên nền tảng gửi thường không chứa đủ dữ liệu để chẩn đoán. Các thông tin cần ghi nhận gồm:

Trường cần đọc

Thông tin cần xác định

From

Người kiểm tra xác định tên miền người gửi hiển thị.

Authentication-Results

Người kiểm tra đọc kết quả SPF, DKIM và DMARC do hệ thống nhận đánh giá.

smtp.mailfrom

Người kiểm tra xác định danh tính MAIL FROM được dùng trong kết quả SPF.

DKIM-Signature

Người kiểm tra đọc d= và selector s= của từng chữ ký.

header.from

Người kiểm tra xác định tên miền From được hệ thống dùng khi đánh giá DMARC.

Email có thể chứa nhiều trường Authentication-Results do đi qua nhiều hệ thống. Đội kỹ thuật cần ưu tiên kết quả của hệ thống nhận tin cậy, thay vì ghép SPF từ một chặng với DMARC từ chặng khác. RFC 8601 cũng đặt ra yêu cầu về ranh giới tin cậy khi sử dụng trường này.

Cách đọc này giúp doanh nghiệp kiểm tra SPF, DKIM và DMARC trên cùng một email, cùng một điểm đánh giá.

Bước 2: Đội kỹ thuật lập bảng đối chiếu ba tên miền

Sau khi lấy header, người kiểm tra nên đặt tên miền From, tên miền SPF và tên miền DKIM cạnh nhau. Bảng đối chiếu thường cho thấy lỗi nhanh hơn việc liên tục sửa bản ghi DNS. Ví dụ minh họa:

From: Brand

Authentication-Results: mx.receiver.example;

spf=pass smtp.mailfrom=bounce@mailer.example.net;

dkim=pass header.d=sender.example.net;

dmarc=fail header.from=brand.example

Trong ví dụ này, SPF và DKIM xác thực thành công hai tên miền bên ngoài brand.example. Vì cả hai nhánh đều không alignment, DMARC Fail là kết quả phù hợp với cấu trúc danh tính đang sử dụng.

Nếu bảng đối chiếu cho thấy một nhánh vừa Pass vừa alignment nhưng DMARC vẫn Fail, đội kỹ thuật cần kiểm tra lại điểm đánh giá, chữ ký liên quan và chính sách được áp dụng tại thời điểm nhận. Người kiểm tra không nên tiếp tục sửa DNS chỉ dựa trên một dòng trạng thái rút gọn.

Bước 3: Đội triển khai sửa danh tính gửi tại nguồn

Với nhánh DKIM, doanh nghiệp cần kiểm tra khả năng ký bằng tên miền riêng hoặc tên miền con đáp ứng chế độ alignment đã chọn. Việc công bố bản ghi DNS phải đi cùng cấu hình ký thực tế trên nền tảng gửi.

Với nhánh SPF, doanh nghiệp cần kiểm tra khả năng sử dụng custom MAIL FROM hoặc custom Return-Path, tùy cách gọi và khả năng của nhà cung cấp. Tên miền này vẫn phải được cấu hình xác thực phù hợp và đáp ứng alignment.

Khi làm việc với nhà cung cấp, doanh nghiệp nên phân biệt xác thực tên miền và xác thực địa chỉ email. Một địa chỉ nhận hợp lệ không giải quyết được lỗi alignment, còn trạng thái xác minh quyền sở hữu tên miền chưa tự chứng minh email thực tế đang dùng đúng tên miền ký.

Sau khi sửa, đội kỹ thuật cần gửi lại qua đúng chiến dịch, luồng tự động hoặc tuyến SMTP từng bị lỗi. Một email thử từ công cụ khác có thể không đại diện cho cấu hình cần nghiệm thu.

Bước 4: Đội vận hành kiểm tra lại bằng thư thực nhận và báo cáo

Kết quả cần kiểm tra là dmarc=pass tại hộp thư đích và nhánh nào đã tạo ra kết quả đó. Doanh nghiệp nên lưu header trước và sau thay đổi, thời điểm gửi cùng phiên bản cấu hình.

Nếu sử dụng báo cáo DMARC tổng hợp, người đọc cần phân biệt kết quả xác thực thô trong auth_results với kết quả đánh giá theo DMARC trong policy_evaluated. Một dòng SPF Pass ở phần xác thực thô có thể đi cùng SPF Fail ở phần đánh giá DMARC khi alignment không đạt.

Khi so sánh phần mềm email marketing, doanh nghiệp nên yêu cầu cách lấy bằng chứng cho từng tuyến gửi. Khả năng nhìn thấy cấu hình và truy xuất email thử sẽ giúp đội vận hành chẩn đoán rõ ràng hơn.

DMARC Fail dù SPF và DKIM Pass - hình minh họa 3

Những tình huống nào dễ khiến kết quả kiểm tra bị hiểu sai?

Sau khi hiểu quy trình, doanh nghiệp cần chú ý những trường hợp có nhiều chữ ký, nhiều chặng chuyển tiếp hoặc nhiều chính sách. Các tình huống này dễ khiến người kiểm tra ghép những kết quả không cùng ngữ cảnh.

Trước hết, email chuyển tiếp có thể làm thay đổi điều kiện xác thực. Máy chủ chuyển tiếp có thể khiến SPF không còn đạt, trong khi việc sửa nội dung có thể làm hỏng chữ ký DKIM ban đầu. Một hệ thống trung gian cũng có thể ký thêm bằng tên miền riêng, tạo ra DKIM Pass nhưng không alignment với From ban đầu.

Tiếp theo, doanh nghiệp cần phân biệt chính sách xử lý với kết quả xác thực. Việc đặt p=none không sửa alignment; email vẫn có thể được đánh giá DMARC Fail dù chính sách tên miền không yêu cầu quarantine hoặc reject. Đội vận hành không nên dùng thao tác hạ chính sách làm bằng chứng rằng lỗi đã được xử lý.

Bảng sau minh họa về giả định email và chính sách DMARC hợp lệ:

Nhánh SPF

Nhánh DKIM

Kết quả DMARC

SPF Pass nhưng không alignment.

DKIM Pass nhưng không alignment.

DMARC Fail.

SPF Pass và alignment.

DKIM không đáp ứng.

DMARC Pass.

SPF không đáp ứng.

Ít nhất một chữ ký DKIM Pass và alignment.

DMARC Pass.

SPF Pass nhưng không alignment.

DKIM alignment về tên miền nhưng chữ ký Fail.

DMARC Fail.

Ngoài ra, một công cụ không xác thực được DMARC có thể hiển thị temperror hoặc permerror. Đội kỹ thuật cần đọc đúng mã kết quả để phân biệt lỗi DNS, bản ghi hoặc quá trình đánh giá với lỗi alignment.

Cuối cùng, DMARC Pass không bảo đảm email vào Inbox. Google còn đặt ra các yêu cầu khác về định dạng, hạ tầng gửi, tỷ lệ thư rác và cơ chế hủy đăng ký theo nhóm người gửi áp dụng. Doanh nghiệp cần đánh giá khả năng chuyển phát bằng dữ liệu riêng.

DMARC Fail dù SPF và DKIM Pass - hình minh họa 4

Câu hỏi thường gặp

  • Doanh nghiệp có phải làm cả SPF và DKIM alignment để DMARC Pass không? Điều kiện DMARC cốt lõi chỉ cần một nhánh vừa Pass vừa alignment. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn nên cấu hình đầy đủ theo yêu cầu của nhà cung cấp hộp thư và nhu cầu vận hành. Việc một nhánh đủ cho DMARC không đồng nghĩa nhánh còn lại có thể được bỏ qua trong mọi chính sách gửi.
  • Reply-To khác From có làm DMARC Fail không? DMARC không sử dụng Reply-To làm tên miền đối chiếu alignment. Vì vậy, việc hai trường khác nhau không tự gây DMARC Fail. Doanh nghiệp vẫn cần kiểm soát địa chỉ phản hồi trong quy trình bảo mật email marketing để tránh điều hướng phản hồi sai hoặc gây nhầm lẫn.
  • Selector DKIM khác tên miền From có phải nguyên nhân lỗi không? Selector s= giúp hệ thống tìm khóa công khai DKIM, còn tên miền ký được xác định bằng d=. Selector không phải tên miền dùng để đối chiếu alignment. Đội kỹ thuật cần kiểm tra đúng tham số thay vì cố đặt selector giống tên miền From.
  • Sau khi sửa DNS, doanh nghiệp có thể kết luận toàn bộ hệ thống đã hết lỗi không? Doanh nghiệp chưa nên kết luận từ một lần gửi thử duy nhất. Các chiến dịch, luồng tự động và hệ thống tích hợp có thể sử dụng cấu hình khác nhau. Nhóm vận hành nên kiểm tra từng tuyến đã được xác định trong phạm vi thay đổi và theo dõi báo cáo sau khi cấu hình có hiệu lực.

Kết luận

DMARC Fail dù SPF và DKIM Pass thường không nằm ở trạng thái xác thực riêng lẻ mà ở việc tên miền chưa đạt alignment. Sửa DNS liên tục mà không kiểm tra đúng tên miền xác thực có thể khiến lỗi vẫn tồn tại. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ header gốc, đối chiếu From, SPF và DKIM rồi sửa danh tính gửi tại nguồn. Sau đó, hãy kiểm tra lại từng tuyến gửi thực tế để xác nhận DMARC đã Pass.

Lê Khắc Thịnh
Tác giả
Lê Khắc Thịnh

Với 17 năm kinh nghiệm trong ngành công nghệ thông tin, Lê Khắc Thịnh hiện là Giám đốc sản phẩm Bizfly Martech tại VCCorp. Anh chịu trách nhiệm chính trong việc phát triển Bizmail, giải pháp Email Marketing chuyên sâu của Bizfly. 

Dưới sự dẫn dắt của anh, giải pháp Bizmail đã xuất sắc giành giải thưởng Sao Khuê 2023 cho lĩnh vực quảng cáo, tiếp thị và truyền thông số. Với vai trò là tác giả, anh thường xuyên chia sẻ các kiến thức chuyên môn về Martech và Email Marketing

Đang được quan tâm
Tổng hợp cách thu thập email khách hàng tiềm năng qua việc đặt form trên website, popup khi khách hàng rời đi, sự kiện, tặng tài liệu,...

Giải pháp BizMail

AI hiểu khách hàng hơn bạn tưởng. Mỗi email được cá nhân hóa tự động theo hành vi, giúp thương hiệu của bạn “nói đúng điều họ muốn nghe”